Abendua, 2011

“Fellini, Fellini y ….Fellini”, honela dio bisitarien liburuan dagoen idatzia. “¡Iremos al infierno con tu obra” aipatzen du tonu satirikoan beste batek. San Telmo Museoan dagoen Federico Fellini. Ilusioen zirkua erakusketak erreakzio ugari sortu ditu bisitariengan: marrazkiak, artistari eskainitako testuak, esker oneko mezuak…badirudi zinegile italiarraren sortze lanak inspiratu egiten duela gerturatzen de oro.

Museoan dagoen erakusketa honek sentsazio ezberdinak sortzen ditu bertaratuen artean eta askok beraien iritzia adierazi nahi izan dituzte bisitarien liburuan: “gracias por haberme hecho soñar” edo “recuerdos de juventud. Estupendo” komentario nostalgikoenen artean daude. Egon dira baita ere idatzi alaiak, besteak beste: “sólo se vive 1 vez, ¡disfrutémoslo!”, “hoy la vida es dolce!” edo “en honor a Fellini, y a su fabuloso mundo, ¡vamos a brindar con Martini y champan!”

Zinemagileak ederki islatu zuen bere irudimena berak sortutako ametsen liburuan. Lan honek ere bisitarien alde sortzaileena piztu du, emakumeen marrazki iradokitzaileen edota Felliniren zineko irudi ezagunenen zirriborroen bidez. Hausnarketa interesgarriak egiteko ere balio izan du, adibide dira “los genios desmenuzan lo cotidiano, rebasan la esfera de lo creíble y perduran eternamente, ¿o no?” edo “creo que desde hoy yo también inventaré mis recuerdos” bezalako esaldiak.

Eskerrik asko, grazie, gracias, thank you…jendeak behin eta berriro eskertu dio zinegileari bere jeinutasuna eta museori zoriondu dio erakusketagatik: “Erakusketa hagitz polita da! Merezi du ikustea!, “un homenaje necesario a un maestro inmortal. Zorionak!”, “estravaganzza!! Bravo” o “liluratua noa”. Baten batek erakusketari buruzko artikulua ere idatzi du bere blogean.

Gogorarazten dizuegu doan bisitatu dezakezuela erakusketa urtarrilaren 8ra arte eta egunero doako bisita gidatuak daudela, 17:00etan euskaraz eta 18:30ean gazteleraz. Asteburutan ere badira bisita gidatuak goizez.

‘Arkitektura: film mintzairak’ egitasmoaren barruan antolatu diren hitzaldi eta proiekzioez gain, San Telmo Museoak beste hainbat jarduera programatu ditu aste honetan. Asteazkenean, abenduak 14, Ane Albisuk “Santo Tomasetan nola jantziko zara?” hitzaldi-tailerra eskainiko du, 19:00etan.

Euskal Herriko tradiziozko jantziak izan duen bilakaerari eta erabilerari buruz hitz egingo du Albisuk, Ikerfolk-eko jantzi saileko arduradunak, eta nola atondu behar den ere erakutsiko du. Azken ehun urteotan geure jantzi eta janzkerek egin duten ibilbidea irudien bidez aditzera emateaz gain, hainbat janzki nola jantzi izan diren eta nola janzten diren azalduko du era praktikoan. Ekitaldia museoko Hezkuntza tailerrean (2.solairua) egingo da. Euskaraz izango den 2 ordu inguruko tailer honetako sarrera librea izango da, jarleku guztiak bete arte.

Larunbatean, abenduak 17, Migratzailearen Nazioarteko Eguna dela eta, Oskar Tejedoren “Compañeras de viaje” (2011) dokumentala proiektatutako da gazteleraz museoko Ekitaldi Aretoan, 18.00etan. Honetan, familiak bere seme-alabak zaintzen dituen bitartean, hartzen dituen herrian zaharrak edota haurrak zaintzen dituzten emakumeen bizitza islatzen da. Sarrera librea izango da, jarleku guztiak bete arte. Emanaldiaren ondoren solasaldirako aukera izango da. Bitartean, museoko liburutegian eguberriari buruzko tailer bat egingo dute, haurrei zuzenduta.

Egun berean, “Historiaurreko bizimoduak” familientzako tailerra egingo da, 17:00etan. Historiaurrearen abentura Gipuzkoan erakusketari loturiko familientzako tailerra, modu didaktiko eta aktibo batean historiaurreko munduan murgiltzeko helburua duena. Tailer honetan lehen gizakiak nola bizi ziren ikasiko da. Ele bitan egingo dute ekitaldia museoko Hezkuntza Tailerran eta 90 minutu inguruko iraupena izango du. Ez da beharrezkoa aurrez hitzordua hartzea baina plaza kopurua mugatua da. Kostua 5 euro familia bakoitzeko.

Hirugarren urtez, Cristina Enea Fundazioak eta Donostia 2016ko Europako Kultur Hiriburuaren bulegoak, ‘Arkitektura: film mintzairak’ egitasmoa antolatu dute, aurten San Telmo Museoarekin batera. Edizio honetako gaia ‘Gerraren eraikuntza’ da, abenduaren 16ra arte iraungo du, eta ekimena Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialaren babesarekin egiten da.

Aurtengo edizioan, gerra eraikuntza gisa landuko da bai komunikabideen eta baita arkitekturaren ikuspegitik. Hala, gerrak eta arkitekturak gure inguruneko paisaia zehazterakoan eta hirigintza garatzerakoan dituzten berdintasun eta ezberdintasunak aztertuko dira proiekzio, hitzaldi eta tailerren bidez.

“Arkitektura: film-mintzairak” programaren III. edizioaren barnean San Telmo museoan, gerra eta eraikuntzen inguruko hitzaldi (19.30ean) eta proiekzioak (20.30ean) antolatu dira. Filmak jatorrizko hizkuntzan proiektatuko dira, gaztelerazko azpitituluekin. Sarrera librea izango da jarleku guztiak bete arte.

Gaur, abenduak 13, zikloaren aurkezpena 19:00etan izango da. Ordu erdi beranduago, Pedro G. Romerok “Historia de dos ciudades” hitzaldia eskainiko du eta ondoren, bi proiekzio egingo dira: Fernando Mignoni zinemagilearen “Nuestro culpable” (1937, 88’) eta Carlos Arévaloren “Rojo y negro” (1939, 76’).

Abenduak 14an Miren Jaiok “Kanaletako urak zeharkatzen dituzten ontziak jitoan” hitzaldia eskainiko du (euskaraz) eta jarraian Dusan Makavejev zinemagilearen “Sweet movie” (1974) proiektatuko da. Ostegun honetan, hilak 15, José Miguel de Prada Poolek “Emergencias y catástrofes” izeneko konferentzia egingo du. Pelikulei dagokienez, aldaketa bat egon da programazioan, John Boorman britainiarraren “La selva Esmeralda (1985)” ikusi beharrean, Bahman Ghodiren “Las tortugas también vuelan” proiektatuko da, 2004an Urrezko Maskorra irabazitakoa filma (91’).

Zikloari amaiera emateko, José Díaz Cuyásek “Movilizados por lo auténtico: turistas, soldados, artistas” gaia jorratuko du eta Alexander Sokurov errusiarraren “Spiritual Voices” (1995) pelikula proiektatuko da.

San Telmo Museoak, 2011. urtean ateak berriro ireki dituenez geroztik, bere helburuen artean du euskal gizartean errotik txertatzea hiritar, enpresa eta erakundeentzat erreferentzia zentro bilakatuz.

Kalitatezkoa eta eskuragarria den kultura geroz eta gehiago eskatzen duten gipuzkoar eta euskal herritarrek bultzaturik, San Telmok gizarteari proiektuan parte hartzeko eskatu nahi dio.

Horretarako, museoak babesle eta bazkideak geureganatzeko kanpainak martxan jarri ditu, San Telmoko garapen soziokulturala eta elkar harremana hobetzeko asmoz:

Alde batetik, 18 urtetik gorako herritarrei San Telmo Bazkide egiteko aukera eskaintzen da, urteko 15 euro ordainduz. Horrela, mesedegarri zaizkion hainbat abantaila izango ditu, museora sartzeko eta erakusketak ikusteko sarrera doan izango ditu bazkideak baita jardueren informazioaren harrerara joateko ere. Posibilitate hauek guztiak hiriko kultura txartelak eskaintzen dituen aukerei gehitze zaizkio, Donostia Kultura txartelari. Gaur egun, 300 lagun inguru dira museoko bazkide. Gainera, Bazkide Babeslea modalitatearen bitartez, nahi duenak, era konprometituago batean parte har dezake museoaren garapenean. Nabarmentzekoa da STM Bazkidea txartelean Kultura Bonua erabiltzeko aukera.

Enpresa eta erakundeei dagokienez, museoak Kide Korporatiboa izateko Programa sortu du, gizartearekin konprometituta daudenei eta zentroaren garapenean parte hartu nahi dutenei zuzendua. Museoak erakundeei parte hartzeko bideak ireki nahi dizkie egiten diren hezkuntza, gizarte eta kultura arloko proiektuei babesa emateko. Trukean museoak onuragarri zaizkien abantailak eskainiko dizkie: errekonozimendu publikoa, inaugurazioetara eta ekimen berezietara etortzeko gonbidapenak, sarrera doan, aretoak erabiltzeko aukera, etab. Ildo horretan, aipatzekoak dira bai erakundeekin (Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoako Foru Aldundia) dituen hitzarmenak, eta baita enpresekin sortu dituen loturak, bere patronoentzako programak medio. Honi esker, EiTB, Altuna y Uría eta Kutxa dira gaur patrono pribatuak.

Jarduera asko eta anitzak asteburu honetan San Telmo Museoan: erakusketak, bisitak, tailerrak, proiekzioak…

Ohiko eskaintzaz gainera, euskal gizarteari buruzko museoaren erakusketa iraunkorra, badira beste jarduera asko, besteak beste aldi baterako erakusketak, “Federico Fellini. Ilusionen zirkua” eta “Historiaurrearen abentura Gipuzkoan”, bietara sartzeko sarrera doan.

Felliniren erakusketarako bisita gidatuak egingo dira bai larunbatean bai igandean, dohainik. Ez da aurretik hitzordua hartu behar eta ordutegia honako da: 11:00etan eta 17:00etan euskaraz eta 12:30ean eta 18:30ean gazteleraz.

“Historiaurrearen abentura Gipuzkoan” erakusketako familien tailerrerako ere ez da beharrezkoa aurretik hitzordua hartzea baina plaza kopurua mugatua da. Larunbat honetan historiaurreko tekniken inguruko tailerrak egingo dira silex eta hezurrak nola lantzen ziren erakutsiz.

Larunbat arratsaldean, Euskeraren Nazioarteko Eguna ospatzeko, Gotzon Elortzak 50 eta 60ko hamarkadetan egin zituen “Ereagatik Matxitxakora”, “Aberria” y “Elburua Gernika” filmak proiektatuko dira. Emanaldiak 16:00etan, 17:30ean eta 19:00etan hasiko dira, Ekitaldi Aretoan, lekuak bete arte sarrera librea izango da.

Bisita gidatuez gain, igandean, Hileko obra egingo da Ekitaldi Aretoan, 12:00etan. Museoaren Lagunen Elkarteak antolatutako ekintza honetan, Mauro Peñalbak Antonio Soláren “Ceres” eskulturari buruzko hitzaldia emango du. Sarrera librea izango da lekuak bete arte.