“Historiaurrearen abentura Gipuzkoan” erakusketa bisitatzeko azkeneko egunak dira datorren igandean amaituko baita, urtarrilak 15ean. Asteburuko ordutegia 10:30etatik 14:00etara eta 16:00etatik 20:00tara izango da.

Erakusketa amaitu baino lehen “Historiaurreko margoak” izeneko azken tailerra eskainiko da. Helburua historiaurreko munduan murgiltzea da modu didaktiko eta aktibo batean, historiaurreko margoak ardatz izaki. Jarduera larunbat honetan izango da 17:00etan, gazteleraz eta euskaraz.

Orain arte erakusketarekin batera egin diren tailer guztiek harrera oso ona izan dute eta ildo bera jarraituz, hau ere familiei zuzenduta egongo da. Ekitaldia museoko Hezkuntza Tailerrean burutuko da, 2. solairuan. 5 euro balioko du familia bakoitzeko eta ez da beharrezkoa aurrez hitzordua hartzea.

Ostegunero Bokado taldeak kudeatzen duen San Telmoko kafetegiak, pintxo berri bat dastatzeko doako aukera eskaintzen du. Bertako sukaldari nagusiak, Paul Arrillagak, zein pauso jarraitzen dituzten argitu digu: “Astero produktu bat aukeratzen dugu eta osagai horrekin hainbat proba egiten dugu nahi duguna lortu arte”.

Berrikuntzarako eszenatoki paregabea bihurtu da, beraz, San Telmoko gastro-kultura gunea. Astean zehar landutako produktu horren emaitza da bertako sukaldari taldeak ostegunero, 20:00etatik 22:00etara,  banatzen duen pintxoa. “Bezeroek eskatzen duten edariarekin batera pintxoa ematen diegu proba dezaten”, azaldu du Arrillagak.

Gainera, pintxoarekin batera txartel bana ematen zaie bezeroei “mokadua zer iruditu zaien” azaldu dezaten. “Oro har arrakasta izan duela ikusten badugu balioztatu eta gure sortze-zerrendara gehitzen dugu pintxo berri gisa”, argitu du sukaldariak.

Jarduera asko eta anitzak asteburu honetan San Telmo Museoan: erakusketak, bisitak, tailerrak, proiekzioak…

Ohiko eskaintzaz gainera, euskal gizarteari buruzko museoaren erakusketa iraunkorra, badira beste jarduera asko, besteak beste aldi baterako erakusketak, “Federico Fellini. Ilusionen zirkua” eta “Historiaurrearen abentura Gipuzkoan”, bietara sartzeko sarrera doan.

Felliniren erakusketarako bisita gidatuak egingo dira bai larunbatean bai igandean, dohainik. Ez da aurretik hitzordua hartu behar eta ordutegia honako da: 11:00etan eta 17:00etan euskaraz eta 12:30ean eta 18:30ean gazteleraz.

“Historiaurrearen abentura Gipuzkoan” erakusketako familien tailerrerako ere ez da beharrezkoa aurretik hitzordua hartzea baina plaza kopurua mugatua da. Larunbat honetan historiaurreko tekniken inguruko tailerrak egingo dira silex eta hezurrak nola lantzen ziren erakutsiz.

Larunbat arratsaldean, Euskeraren Nazioarteko Eguna ospatzeko, Gotzon Elortzak 50 eta 60ko hamarkadetan egin zituen “Ereagatik Matxitxakora”, “Aberria” y “Elburua Gernika” filmak proiektatuko dira. Emanaldiak 16:00etan, 17:30ean eta 19:00etan hasiko dira, Ekitaldi Aretoan, lekuak bete arte sarrera librea izango da.

Bisita gidatuez gain, igandean, Hileko obra egingo da Ekitaldi Aretoan, 12:00etan. Museoaren Lagunen Elkarteak antolatutako ekintza honetan, Mauro Peñalbak Antonio Soláren “Ceres” eskulturari buruzko hitzaldia emango du. Sarrera librea izango da lekuak bete arte.

San Telmo Museoak Gipuzkoako Historiaurreari buruzko erakusketa zabaldu du urtarrilaren 15era arte. Erakusketa Aranzadi Zientzia Elkartearekin batera egin da, Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesarekin eta Ekainberriren laguntzaz. Helburua arkeologiaren alorrean eginiko ikerketak azaltzea da, XIX. mendean  hasi eta, pasoz pauso, gaur eguneko diziplina arteko ikerketetara iritsi arte. Honetaz gain, “Historiaurrearen abentura Gipuzkoan” erakusketak ibilbide honetan parte hartu dutenak ere gogora ekarri nahi ditu, eurak egindako lanari esker Gipuzkoako ondare historiko eta kulturala aberastu egin baita.

Erakusketarekin batera hainbat jarduera programatu dira, horien artean atzo museora Juan Luis Arsuaga ekarri zuten XII. Arkeologia Jardunaldiak, gaur 19:30etan euskarazko Alvaro Arrizabalagaren hitzaldiarekin jarraituko dutenak: “Paleolitoa eta ehiztari taldeak Gipuzkoan”. Bestelako jarduerak ere antolatu dira, esaterako bihar bertan martxan jarriko diren larunbatetako familientzako tailerrak (informazio gehiago hemen), hala nola bisita gidatuak, eta eskola eta taldeentzako programak.

Liburu aurkezpen batekin hasiko ditugu aste honetako jarduerak San Telmo Museoan, eta ondorengo egunetan eskaintza anitza izango da.

Esan bezala, bihar “Azkoitia, ilustraziotik berrikuntzara” liburuaren aurkezpenarekin hasiko da aste honetako programazioa. Liburua Euskalerriko Adiskideen Elkarteak argitaratu du eta bihar museoan aurkeztuko dute bere egileek: Asier Aranbarri, J.Mª Urkia, Juan B. Mendizabal, Begoña Beobide, J. Sagarzazu. Ekitaldian, gainera, Asier Aranbarri elkarteko Ohorezko Adiskide izendatuko dute. Museoko Ekitaldi Aretoan 19:00etan da hitzordua.

Ostiralean, hilak 30, 20:00etan, João Afonso (1965-) musikari portugaldarrak kontzertua eskainiko du San Telmo Museoan. Pianoa eta ahotsa uztartuz, zuzenekoan, Zeca Afonso bere osaba izandakoaren kantak abestuko ditu. Azken hau Antonio de Oliveira Salazarren diktaduraren aurka idatzi zituen abestiengatik egin zen ezaguna. Bere kanten artean Grandola, vila morena abestia nabarmentzen da, 1974ko apirilaren 25eko Krabelinen Iraultza abiarazteko erabili zena. Kontzertua hasi aurretik 60-70. hamarraldiko “protesta kanta” izenarekin ezagutzen den musikaren inguruan sarrera labur bat egingo du Alvaro Feitok, musika arloko kazetari adituak. Sarreraren prezioa 5 eurokoa izango da. Dohainik San Telmo Museoko bazkideentzako, gonbidapena lehenago eskuratu beharko dute museoko leihatilan.

Emanaldi honen harira, urriaren 1ean, 19:00etan, “48” dokumentalaren proiekzioa izango da areto berdinean. Susana de Sousa Dias zuzendariaren filmeak, biktima batzuen testigantzen bidez Antonio Oliveira de Salazarren 48 urtetako diktadura islatzen du. Ekoizpen portugaldarra eta 2009an sortua, filmak Punto de Vista 2011 jaialdian epaimahaiaren aipamen berezia jaso zuen Iruñean. Sarrera librea izango da lekuak bete arte.

Igandean, aldiz, hileko lehen igandeetan ohikoa den Hileko Obra programaren barne, Leopoldo Ferrán eta Agustina Oterok San Telmo Museoaren fatxadan egindako lanari buruzko hitzaldia eskainiko dute, San Telmo Museoko Lagunen Elkarteak antolatuta, 12:00etatik aurrera. Sarrera librea lekuak bete arte.

Antzerki ikuskizunak, kontzertuak, liburuen aurkezpenak, zinea… Jarduera erakargarri ugariz betea dator San Telmo Museoko iraileko agenda.

 Irailaren 13tik aurrera, gainera, Federico Fellini zinemagileari buruzko erakusketa interesgarria izango da ikusgai museoan, erakusketarako sarrera dohainik izango delarik.

Agenda deskargatu

Sailburuak aurreratu duenez, itunaren helburua xenofobiaren aurka egitea da, izan ere, gaur egun Euskadin 145.000 etorkin bizi dira gure artean. Itun berria urrian jarriko da martxan, eta gizarteko estamentu guztien arteko elkarbizitza hobetzea du xede.

Irudian: Susana del Río (Gobernantza Demokratikoaren Institutua ), Gemma Zabaleta (Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Gaietako sailburua), Ricardo Echepare (EHUko Udako Ikastaroak) eta Susana Soto (San Telmo Museoko zuzendaria).

San Telmo Museoak 6 mila milioi Beste aldi baterako erakustearekin zabaldu zituen ateak iragan apirilean. Orain, ordea, erakusketak agur esan dio Donostiari eta Federico Fellini zinema zuzendari italiarrari eskainita dagoen erakusketa egongo da ikusgai irailaren 13tik azaroaren 13ra bitarte.

Jarduerak, erakargarri berria
Hala ere, San Telmo Museoaren aro berria ez da bakarrik erakusketetan oinarritzen. Haratago doa. Zabaldu zenetik 60 jarduera inguru antolatu dira eta ia 22.000 pertsonek hartu dute parte ekintza horietan. Besteak beste, Jazzaldiko eta Musika Hamabostaldiko gaueko kontzertuak, Aste Nagusian egon den Donostiako erraldoien erakusketa eta Zinemaldiarekin batera egingo diren jarduerak nabarmentzen dira.

Erromualdok, Estitxuk, Blancak, Manriquek, Karmelik, Mattinek eta Maritxuk donostiarren eta bisitarien ondoan egon nahi dute. Horregatik, hilaren 17an, margo tailerra egingo da Zuloaga plazan eta larunbatean, hilak 20, agur-ekitaldia egingo da plazan. Donostiako erraldoiek eta buruhandiek agur esango diote 2011ko Aste Nagusiari eta beren etxera itzuliko dira hurrengo urtera arte.

Erraldoiak Donostian, historia pixka bat

Jai edo ospakizun tradizional orok musika eta dantza ditu osagarri. Erraldoiak Euskal Herriko jai-ekitaldien parte dira, eta kaleak girotzen dituzte dultzainaren eta txistuaren soinuarekin dantzan doazenean.

Lehen erreferentzia historikoek erlijio-prozesioetara garamatzate. XVIII. mendean, garrantzi txikiagoa izan zuten, ez baitziren egokitzat hartzen erlijio-ekitaldietan parte hartzeko.

XIX. mendean, berriz, berreskuratu egin zen erraldoien ohitura, baina aldi hartan izaera profanoa eta herrikoia izan zuen. Handik aurrera, tradizioak bizirik iraun du, eta garai eta leku bakoitzeko pertsonaietara eta ohituretara egokitu da.

Dakigunez, 1660. urtean errege-erregina mairuak irudikatzen zituzten zazpi erraldoi-bikotek desfilatu zuten Donostiako kaleetan barrena, ezpata-dantzekin eta hanketako kaskabiloekin batera. Segizioaren amaieran, balea baten izugarrizko irudi bat eraman zuten.

Erraldoien ohiturak XIX. mende osoan iraun zuen, baina Donostiako Belle Epoque-ko udako turistek nahiago zituzten beste entretenimendu mota batzuk, hala nola zezenketak, bandaren kontzertuak eta su artifizialak.

1982an, berriz irten ziren erraldoiak Donostiako kaleetara. Erraldoi horiek San Juan eguneko pertsonaia mitologikoen desfilean parte hartzeko egin ziren, baina desfilea ez zen inoiz egin.

Oskar Moreno argazkilariak ateratako argazkiak eskaintzen dizkizuegu.

Yann Arthus Bertanden erakusketak ateak ireki zituen lehenengo egunetik, hamaika izan dira lan honetarako elkarrizketatuak izan diren 5.600 herritarren testigantzak entzun dituzten hiriak, besteak beste, Paris, Burdeos, Brusela, Erroma eta Shanghai; une honetan, eta datorren irailaren 4a bitarte, Moskuko Multimedia Art Museumen dago ikusgai.

San Telmo Museoak erakusketa honekin zabaldu zizkion ateak bere aro berriari. Ikusentzunezkoa ikustera gerturatu diren bisitariek gure gizadiaren bihotzerainoko bidaia egiteko aukera izan dute eta gizakien eta kulturen dibertsitatearen gainean gogoeta egiteko parada izan dute. Hona hemen ikusentzunezkoaren zati bat.

Click here to view the embedded video.