san telmo museoa

“Fellini, Fellini y ….Fellini”, honela dio bisitarien liburuan dagoen idatzia. “¡Iremos al infierno con tu obra” aipatzen du tonu satirikoan beste batek. San Telmo Museoan dagoen Federico Fellini. Ilusioen zirkua erakusketak erreakzio ugari sortu ditu bisitariengan: marrazkiak, artistari eskainitako testuak, esker oneko mezuak…badirudi zinegile italiarraren sortze lanak inspiratu egiten duela gerturatzen de oro.

Museoan dagoen erakusketa honek sentsazio ezberdinak sortzen ditu bertaratuen artean eta askok beraien iritzia adierazi nahi izan dituzte bisitarien liburuan: “gracias por haberme hecho soñar” edo “recuerdos de juventud. Estupendo” komentario nostalgikoenen artean daude. Egon dira baita ere idatzi alaiak, besteak beste: “sólo se vive 1 vez, ¡disfrutémoslo!”, “hoy la vida es dolce!” edo “en honor a Fellini, y a su fabuloso mundo, ¡vamos a brindar con Martini y champan!”

Zinemagileak ederki islatu zuen bere irudimena berak sortutako ametsen liburuan. Lan honek ere bisitarien alde sortzaileena piztu du, emakumeen marrazki iradokitzaileen edota Felliniren zineko irudi ezagunenen zirriborroen bidez. Hausnarketa interesgarriak egiteko ere balio izan du, adibide dira “los genios desmenuzan lo cotidiano, rebasan la esfera de lo creíble y perduran eternamente, ¿o no?” edo “creo que desde hoy yo también inventaré mis recuerdos” bezalako esaldiak.

Eskerrik asko, grazie, gracias, thank you…jendeak behin eta berriro eskertu dio zinegileari bere jeinutasuna eta museori zoriondu dio erakusketagatik: “Erakusketa hagitz polita da! Merezi du ikustea!, “un homenaje necesario a un maestro inmortal. Zorionak!”, “estravaganzza!! Bravo” o “liluratua noa”. Baten batek erakusketari buruzko artikulua ere idatzi du bere blogean.

Gogorarazten dizuegu doan bisitatu dezakezuela erakusketa urtarrilaren 8ra arte eta egunero doako bisita gidatuak daudela, 17:00etan euskaraz eta 18:30ean gazteleraz. Asteburutan ere badira bisita gidatuak goizez.

San Telmo Museoak, 2011. urtean ateak berriro ireki dituenez geroztik, bere helburuen artean du euskal gizartean errotik txertatzea hiritar, enpresa eta erakundeentzat erreferentzia zentro bilakatuz.

Kalitatezkoa eta eskuragarria den kultura geroz eta gehiago eskatzen duten gipuzkoar eta euskal herritarrek bultzaturik, San Telmok gizarteari proiektuan parte hartzeko eskatu nahi dio.

Horretarako, museoak babesle eta bazkideak geureganatzeko kanpainak martxan jarri ditu, San Telmoko garapen soziokulturala eta elkar harremana hobetzeko asmoz:

Alde batetik, 18 urtetik gorako herritarrei San Telmo Bazkide egiteko aukera eskaintzen da, urteko 15 euro ordainduz. Horrela, mesedegarri zaizkion hainbat abantaila izango ditu, museora sartzeko eta erakusketak ikusteko sarrera doan izango ditu bazkideak baita jardueren informazioaren harrerara joateko ere. Posibilitate hauek guztiak hiriko kultura txartelak eskaintzen dituen aukerei gehitze zaizkio, Donostia Kultura txartelari. Gaur egun, 300 lagun inguru dira museoko bazkide. Gainera, Bazkide Babeslea modalitatearen bitartez, nahi duenak, era konprometituago batean parte har dezake museoaren garapenean. Nabarmentzekoa da STM Bazkidea txartelean Kultura Bonua erabiltzeko aukera.

Enpresa eta erakundeei dagokienez, museoak Kide Korporatiboa izateko Programa sortu du, gizartearekin konprometituta daudenei eta zentroaren garapenean parte hartu nahi dutenei zuzendua. Museoak erakundeei parte hartzeko bideak ireki nahi dizkie egiten diren hezkuntza, gizarte eta kultura arloko proiektuei babesa emateko. Trukean museoak onuragarri zaizkien abantailak eskainiko dizkie: errekonozimendu publikoa, inaugurazioetara eta ekimen berezietara etortzeko gonbidapenak, sarrera doan, aretoak erabiltzeko aukera, etab. Ildo horretan, aipatzekoak dira bai erakundeekin (Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoako Foru Aldundia) dituen hitzarmenak, eta baita enpresekin sortu dituen loturak, bere patronoentzako programak medio. Honi esker, EiTB, Altuna y Uría eta Kutxa dira gaur patrono pribatuak.

Jarduera asko eta anitzak asteburu honetan San Telmo Museoan: erakusketak, bisitak, tailerrak, proiekzioak…

Ohiko eskaintzaz gainera, euskal gizarteari buruzko museoaren erakusketa iraunkorra, badira beste jarduera asko, besteak beste aldi baterako erakusketak, “Federico Fellini. Ilusionen zirkua” eta “Historiaurrearen abentura Gipuzkoan”, bietara sartzeko sarrera doan.

Felliniren erakusketarako bisita gidatuak egingo dira bai larunbatean bai igandean, dohainik. Ez da aurretik hitzordua hartu behar eta ordutegia honako da: 11:00etan eta 17:00etan euskaraz eta 12:30ean eta 18:30ean gazteleraz.

“Historiaurrearen abentura Gipuzkoan” erakusketako familien tailerrerako ere ez da beharrezkoa aurretik hitzordua hartzea baina plaza kopurua mugatua da. Larunbat honetan historiaurreko tekniken inguruko tailerrak egingo dira silex eta hezurrak nola lantzen ziren erakutsiz.

Larunbat arratsaldean, Euskeraren Nazioarteko Eguna ospatzeko, Gotzon Elortzak 50 eta 60ko hamarkadetan egin zituen “Ereagatik Matxitxakora”, “Aberria” y “Elburua Gernika” filmak proiektatuko dira. Emanaldiak 16:00etan, 17:30ean eta 19:00etan hasiko dira, Ekitaldi Aretoan, lekuak bete arte sarrera librea izango da.

Bisita gidatuez gain, igandean, Hileko obra egingo da Ekitaldi Aretoan, 12:00etan. Museoaren Lagunen Elkarteak antolatutako ekintza honetan, Mauro Peñalbak Antonio Soláren “Ceres” eskulturari buruzko hitzaldia emango du. Sarrera librea izango da lekuak bete arte.

San Telmo Museoak Gipuzkoako Historiaurreari buruzko erakusketa zabaldu du urtarrilaren 15era arte. Erakusketa Aranzadi Zientzia Elkartearekin batera egin da, Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesarekin eta Ekainberriren laguntzaz. Helburua arkeologiaren alorrean eginiko ikerketak azaltzea da, XIX. mendean  hasi eta, pasoz pauso, gaur eguneko diziplina arteko ikerketetara iritsi arte. Honetaz gain, “Historiaurrearen abentura Gipuzkoan” erakusketak ibilbide honetan parte hartu dutenak ere gogora ekarri nahi ditu, eurak egindako lanari esker Gipuzkoako ondare historiko eta kulturala aberastu egin baita.

Erakusketarekin batera hainbat jarduera programatu dira, horien artean atzo museora Juan Luis Arsuaga ekarri zuten XII. Arkeologia Jardunaldiak, gaur 19:30etan euskarazko Alvaro Arrizabalagaren hitzaldiarekin jarraituko dutenak: “Paleolitoa eta ehiztari taldeak Gipuzkoan”. Bestelako jarduerak ere antolatu dira, esaterako bihar bertan martxan jarriko diren larunbatetako familientzako tailerrak (informazio gehiago hemen), hala nola bisita gidatuak, eta eskola eta taldeentzako programak.

Liburu aurkezpen batekin hasiko ditugu aste honetako jarduerak San Telmo Museoan, eta ondorengo egunetan eskaintza anitza izango da.

Esan bezala, bihar “Azkoitia, ilustraziotik berrikuntzara” liburuaren aurkezpenarekin hasiko da aste honetako programazioa. Liburua Euskalerriko Adiskideen Elkarteak argitaratu du eta bihar museoan aurkeztuko dute bere egileek: Asier Aranbarri, J.Mª Urkia, Juan B. Mendizabal, Begoña Beobide, J. Sagarzazu. Ekitaldian, gainera, Asier Aranbarri elkarteko Ohorezko Adiskide izendatuko dute. Museoko Ekitaldi Aretoan 19:00etan da hitzordua.

Ostiralean, hilak 30, 20:00etan, João Afonso (1965-) musikari portugaldarrak kontzertua eskainiko du San Telmo Museoan. Pianoa eta ahotsa uztartuz, zuzenekoan, Zeca Afonso bere osaba izandakoaren kantak abestuko ditu. Azken hau Antonio de Oliveira Salazarren diktaduraren aurka idatzi zituen abestiengatik egin zen ezaguna. Bere kanten artean Grandola, vila morena abestia nabarmentzen da, 1974ko apirilaren 25eko Krabelinen Iraultza abiarazteko erabili zena. Kontzertua hasi aurretik 60-70. hamarraldiko “protesta kanta” izenarekin ezagutzen den musikaren inguruan sarrera labur bat egingo du Alvaro Feitok, musika arloko kazetari adituak. Sarreraren prezioa 5 eurokoa izango da. Dohainik San Telmo Museoko bazkideentzako, gonbidapena lehenago eskuratu beharko dute museoko leihatilan.

Emanaldi honen harira, urriaren 1ean, 19:00etan, “48” dokumentalaren proiekzioa izango da areto berdinean. Susana de Sousa Dias zuzendariaren filmeak, biktima batzuen testigantzen bidez Antonio Oliveira de Salazarren 48 urtetako diktadura islatzen du. Ekoizpen portugaldarra eta 2009an sortua, filmak Punto de Vista 2011 jaialdian epaimahaiaren aipamen berezia jaso zuen Iruñean. Sarrera librea izango da lekuak bete arte.

Igandean, aldiz, hileko lehen igandeetan ohikoa den Hileko Obra programaren barne, Leopoldo Ferrán eta Agustina Oterok San Telmo Museoaren fatxadan egindako lanari buruzko hitzaldia eskainiko dute, San Telmo Museoko Lagunen Elkarteak antolatuta, 12:00etatik aurrera. Sarrera librea lekuak bete arte.

Antzerki ikuskizunak, kontzertuak, liburuen aurkezpenak, zinea… Jarduera erakargarri ugariz betea dator San Telmo Museoko iraileko agenda.

 Irailaren 13tik aurrera, gainera, Federico Fellini zinemagileari buruzko erakusketa interesgarria izango da ikusgai museoan, erakusketarako sarrera dohainik izango delarik.

Agenda deskargatu

San Telmo Museoak Euskal Herriko Unibertsitateak antolatu duen Europako immigrazio politikak: gizarte europar eta globala udako ikastaroa itxi du gaur. Saioak Europako etorkinek bizi duten egoera aztertzea izan du xede, eta besteak beste,Iñigo Lamarca Arartekoa eta Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Gaietako sailburu Gemma Zabaleta izan dira. Azken honek jakinarazi duenez, Patxi Lopezen lan taldeak Immigraziorako Itun Sozial berria jarriko du martxan datorren udazkenean.

Sailburuak aurreratu duenez, itunaren helburua xenofobiaren aurka egitea da, izan ere, gaur egun Euskadin 145.000 etorkin bizi dira gure artean. Itun berria urrian jarriko da martxan, eta gizarteko estamentu guztien arteko elkarbizitza hobetzea du xede.

Irudian: Susana del Río (Gobernantza Demokratikoaren Institutua ), Gemma Zabaleta (Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Gaietako sailburua), Ricardo Echepare (EHUko Udako Ikastaroak) eta Susana Soto (San Telmo Museoko zuzendaria).

Zenbakiak ikustea besterik ez dago. Ateak ireki zituenetik 65.000 bisitari inguru izan ditu San Telmok lehen bost hilabeteetan, urte osorako aurreikusia dagoen bisitari kopuruaren ia erdia. Azpimarratzekoa da, gainera, egunero 200 lagunetik gora bisitatzen dutela museoa.

San Telmo Museoak 6 mila milioi Beste aldi baterako erakustearekin zabaldu zituen ateak iragan apirilean. Orain, ordea, erakusketak agur esan dio Donostiari eta Federico Fellini zinema zuzendari italiarrari eskainita dagoen erakusketa egongo da ikusgai irailaren 13tik azaroaren 13ra bitarte.

Jarduerak, erakargarri berria
Hala ere, San Telmo Museoaren aro berria ez da bakarrik erakusketetan oinarritzen. Haratago doa. Zabaldu zenetik 60 jarduera inguru antolatu dira eta ia 22.000 pertsonek hartu dute parte ekintza horietan. Besteak beste, Jazzaldiko eta Musika Hamabostaldiko gaueko kontzertuak, Aste Nagusian egon den Donostiako erraldoien erakusketa eta Zinemaldiarekin batera egingo diren jarduerak nabarmentzen dira.

Aurtengo Aste Nagusian Itzurun konpartsako protagonista nagusiek San Telmo Museoan hartuko dute atsadena. Donostia Kultura Festak eta San Telmo Museoak antolatuta, arratsalde osoa dantzan pasatu eta gero, harri-kartoizko panpina handiek  museoko klaustroan hartzen dute indarra. Haur zein helduen idoloak arratsaldeko 18.30ak arte bisita daitezke, ordu horretatik aurrera hiriko kaleetan zehar ibiltzen baitira karrikak kolorez betez.

Erromualdok, Estitxuk, Blancak, Manriquek, Karmelik, Mattinek eta Maritxuk donostiarren eta bisitarien ondoan egon nahi dute. Horregatik, hilaren 17an, margo tailerra egingo da Zuloaga plazan eta larunbatean, hilak 20, agur-ekitaldia egingo da plazan. Donostiako erraldoiek eta buruhandiek agur esango diote 2011ko Aste Nagusiari eta beren etxera itzuliko dira hurrengo urtera arte.

Erraldoiak Donostian, historia pixka bat

Jai edo ospakizun tradizional orok musika eta dantza ditu osagarri. Erraldoiak Euskal Herriko jai-ekitaldien parte dira, eta kaleak girotzen dituzte dultzainaren eta txistuaren soinuarekin dantzan doazenean.

Lehen erreferentzia historikoek erlijio-prozesioetara garamatzate. XVIII. mendean, garrantzi txikiagoa izan zuten, ez baitziren egokitzat hartzen erlijio-ekitaldietan parte hartzeko.

XIX. mendean, berriz, berreskuratu egin zen erraldoien ohitura, baina aldi hartan izaera profanoa eta herrikoia izan zuen. Handik aurrera, tradizioak bizirik iraun du, eta garai eta leku bakoitzeko pertsonaietara eta ohituretara egokitu da.

Dakigunez, 1660. urtean errege-erregina mairuak irudikatzen zituzten zazpi erraldoi-bikotek desfilatu zuten Donostiako kaleetan barrena, ezpata-dantzekin eta hanketako kaskabiloekin batera. Segizioaren amaieran, balea baten izugarrizko irudi bat eraman zuten.

Erraldoien ohiturak XIX. mende osoan iraun zuen, baina Donostiako Belle Epoque-ko udako turistek nahiago zituzten beste entretenimendu mota batzuk, hala nola zezenketak, bandaren kontzertuak eta su artifizialak.

1982an, berriz irten ziren erraldoiak Donostiako kaleetara. Erraldoi horiek San Juan eguneko pertsonaia mitologikoen desfilean parte hartzeko egin ziren, baina desfilea ez zen inoiz egin.

Oskar Moreno argazkilariak ateratako argazkiak eskaintzen dizkizuegu.

Hasiera duen guztiak amaiera izaten du. Bost hilabetez  San Telmo Museoan egon ondoren, 6 milioi Beste aldi baterako erakusketak agur esango dio Donostiari abuztuaren 21ean. Bitartean, Yann Arthus-Bertranden eta GoodPlanet fundazioaren lana ikusteko aukera izan ez dutenek asteartetik igandera, 10:00etatik 22:00etara, ikusteko parada izango dute.

Yann Arthus Bertanden erakusketak ateak ireki zituen lehenengo egunetik, hamaika izan dira lan honetarako elkarrizketatuak izan diren 5.600 herritarren testigantzak entzun dituzten hiriak, besteak beste, Paris, Burdeos, Brusela, Erroma eta Shanghai; une honetan, eta datorren irailaren 4a bitarte, Moskuko Multimedia Art Museumen dago ikusgai.

San Telmo Museoak erakusketa honekin zabaldu zizkion ateak bere aro berriari. Ikusentzunezkoa ikustera gerturatu diren bisitariek gure gizadiaren bihotzerainoko bidaia egiteko aukera izan dute eta gizakien eta kulturen dibertsitatearen gainean gogoeta egiteko parada izan dute. Hona hemen ikusentzunezkoaren zati bat.